Temperatura druku PETG — kompletne ustawienia

Najlepszy punkt startowy dla filamentu PETG to 250 °C na dyszy i 70 °C na stole. Bezpieczny zakres roboczy to 240–260 °C dla dyszy i 60–80 °C dla stołu — mieści się w nim praktycznie każdy PETG dostępny na rynku, w tym Porima PETG. Do tego chłodzenie 100 %, prędkość 30–80 mm/s i sucha szpula. Reszta tego poradnika tłumaczy, jak przejść od punktu startowego do ustawień idealnych dla Twojej drukarki i Twojego modelu.

PETG jest materiałem wybaczającym pod względem wytrzymałości, ale bardzo wrażliwym pod względem temperatury. Różnica 10 °C potrafi zamienić czysty wydruk w pajęczynę nitek, a mocną część w element, który rozwarstwia się przy pierwszym obciążeniu. Dlatego warto poświęcić jedną godzinę na kalibrację, zamiast przez cały rok drukować „prawie dobrze".

Ustawienia startowe PETG — tabela

Poniższe wartości pochodzą z karty technicznej Porima PETG i sprawdzają się na zdecydowanej większości drukarek FDM. Potraktuj je jako punkt wyjścia, nie jako dogmat — każda drukarka mierzy temperaturę trochę inaczej.

Komplet wartości dla wszystkich naszych materiałów znajdziesz w tabeli temperatur — warto ją mieć otwartą w drugiej karcie przy pierwszej kalibracji.

Dlaczego PETG potrzebuje wyższej temperatury niż PLA

PETG to glikolowany politereftalan etylenu — ten sam rodzaj tworzywa, z którego robi się butelki na wodę. Ma wyraźnie wyższą temperaturę mięknienia niż PLA i znacznie większą lepkość w stanie stopionym. Żeby przepchnąć go przez dyszę 0,4 mm z sensowną prędkością, potrzeba po prostu więcej energii cieplnej.

Druga różnica jest równie ważna: PETG krystalizuje wolniej. PLA zastyga niemal natychmiast po opuszczeniu dyszy, dlatego wybacza szybkie ruchy i słabe chłodzenie. PETG pozostaje plastyczny znacznie dłużej — stąd charakterystyczne nitkowanie i stąd konieczność mocnego chłodzenia mimo wysokiej temperatury dyszy. To pozorna sprzeczność, która myli wiele osób przechodzących z PLA: grzejemy mocniej, ale chłodzimy równie mocno.

Jeśli dopiero przesiadasz się z PLA, porównaj sobie oba profile — opisaliśmy je szczegółowo w poradniku o temperaturze druku PLA. Największa pułapka polega na tym, że ustawienia PLA „prawie działają" na PETG, więc łatwo uznać wynik za akceptowalny, zamiast go poprawić.

Temperatura dyszy — jak znaleźć swoją wartość

Zakres 240–260 °C jest szeroki nie bez powodu. Czujnik w jednym hotendzie potrafi pokazywać o 8–10 °C mniej niż w innym przy tej samej rzeczywistej temperaturze stopu. Do tego dochodzi rodzaj hotendu, długość strefy topienia i to, czy drukujesz przy 30 czy przy 80 mm/s. Dlatego jedyna sensowna metoda to test na własnej maszynie.

Wieża temperaturowa w 20 minut

Wieża temperaturowa to model podzielony na segmenty, w którym slicer zmienia temperaturę co kilka milimetrów wysokości. Pobierz gotowy model wieży, wczytaj go do slicera i dodaj zmianę temperatury na wybranych warstwach — w PrusaSlicerze i OrcaSlicerze służy do tego opcja modyfikacji na warstwie, w Cura wtyczka ChangeAtZ.

Ustaw zakres od 260 °C na dole do 235 °C na górze, co 5 °C. Wydruk zajmie 20–30 minut. Potem oceń wieżę w trzech kategoriach: przyczepność między warstwami (spróbuj złamać segment palcami), nitkowanie między słupkami i jakość mostków oraz nawisów. Najlepszy segment to zwykle kompromis — trochę wyżej niż minimum, przy którym warstwy się jeszcze trzymają.

Zapisz wynik. Jeśli zmienisz kolor filamentu, wróć do testu: barwniki i dodatki realnie zmieniają lepkość. Czarny i biały PETG często potrzebują innej temperatury niż transparentny z tej samej serii.

Objawy zbyt niskiej temperatury

Za zimno oznacza słabe zgrzewanie warstw. Wydruk wygląda ładnie, ale pęka wzdłuż warstw przy niewielkim nacisku — to najgroźniejszy błąd, bo widać go dopiero przy użytkowaniu części. Inne objawy to matowa, szorstka powierzchnia, kliknięcia ekstrudera przy większych prędkościach, niedomiar materiału w cienkich ściankach i wyraźnie gorsza jakość mostków. Jeśli część wygląda dobrze, a łamie się jak sucharek — podnieś temperaturę o 5 °C i powtórz.

Objawy zbyt wysokiej temperatury

Za gorąco daje objawy bardziej widowiskowe. Pojawia się intensywne nitkowanie i pajęczyny między elementami, zaokrąglają się ostre narożniki, powierzchnia staje się nierówna i „ciągnięta", a nawisy zwisają. W skrajnych przypadkach filament zaczyna bąbelkować — ale to zwykle nie kwestia temperatury, tylko wilgoci, o czym niżej. Charakterystyczny jest też lekki, słodkawy zapach przy 265 °C i wyżej. To sygnał, żeby zejść niżej.

Temperatura stołu i pierwsza warstwa

PETG przykleja się do stołu chętnie — czasem aż za chętnie. Przy 70 °C na powierzchni PEI, szkle z klejem lub macie magnetycznej pierwsza warstwa trzyma się bez problemu. Jeśli używasz gołego szkła, podnieś do 80 °C i dodaj cienką warstwę kleju w sztyfcie jako separatora.

Kluczowy jest odstęp dyszy od stołu. PETG wymaga nieco większego prześwitu niż PLA. Zbyt mocno dociśnięta pierwsza warstwa nie tylko wygląda źle — zostawia trwały ślad na powierzchni druku. Jeśli po ustawieniach z PLA pierwsza warstwa PETG wygląda na rozgniecioną, podnieś Z offset o 0,02–0,04 mm.

Uwaga na PEI — PETG klei się za mocno

To najczęściej pomijana informacja w poradnikach. PETG na gładkiej płycie PEI potrafi związać się z powierzchnią tak mocno, że przy zdejmowaniu wyrywa fragment powłoki. Płyta jest po tym trwale uszkodzona.

Trzy sposoby, żeby tego uniknąć. Po pierwsze: nanieś cienką warstwę kleju w sztyfcie — działa jak separator, nie jak klej. Po drugie: użyj płyty teksturowanej PEI zamiast gładkiej; mniejsza powierzchnia kontaktu wystarcza dla PETG. Po trzecie: zejdź ze stołem do 60–65 °C i pozwól płycie całkowicie ostygnąć przed zdjęciem modelu — PETG odpuszcza sam przy około 30 °C. Nigdy nie podważaj wydruku PETG szpachelką na ciepłej płycie.

Chłodzenie — ile procent naprawdę

Karta Porima PETG podaje 100 % i to jest właściwa odpowiedź dla większości zastosowań. Krąży opinia, że PETG „nie lubi chłodzenia" — to relikt czasów, gdy drukarki miały słabe wentylatory i chłodzenie z jednej strony powodowało wypaczanie. Na nowoczesnej drukarce z chłodzeniem obwodowym pełny nadmuch daje wyraźnie mniej nitek, ostrzejsze detale i lepsze nawisy.

Wyjątki są dwa. Pierwsza warstwa — chłodzenie wyłączone, zawsze, bez wyjątku. Oraz części, które mają być maksymalnie wytrzymałe mechanicznie: dla nich zejdź do 40–60 %, bo mniejsze chłodzenie oznacza lepsze zgrzewanie warstw. To klasyczny kompromis: wygląd kontra wytrzymałość. Do uchwytów, wsporników i elementów konstrukcyjnych warto poświęcić trochę estetyki.

Prędkość, przepływ i retrakcja

Zakres 30–80 mm/s jest realny, ale nie liniowy. Im szybciej drukujesz, tym więcej ciepła musi dostarczyć hotend w jednostce czasu. Przy 80 mm/s ustaw dyszę bliżej 260 °C, przy 30 mm/s bliżej 240 °C. Jeśli podniesiesz prędkość bez podniesienia temperatury, dostaniesz dokładnie te same objawy co przy zbyt niskiej temperaturze — słabe warstwy i niedomiar materiału.

Przepływ ustaw na 92–98 %. PETG „puchnie" po opuszczeniu dyszy bardziej niż PLA, więc przy 100 % łatwo o nadmiar materiału na ściankach zewnętrznych i chropowatą górną powierzchnię.

Retrakcja to główny oręż przeciwko nitkowaniu. W direct drive zacznij od 1 mm przy 35 mm/s, w bowdenie od 5 mm przy 35 mm/s. Włącz „combing" (unikanie pustych przestrzeni przy przejazdach) i podnieś prędkość przejazdów do 150–200 mm/s — im krócej dysza wisi nad pustką, tym mniej zdąży wyciec. Nie zwiększaj retrakcji w nieskończoność: powyżej 2 mm w direct drive zaczniesz wciągać stopiony materiał w strefę zimną i zapychać hotend.

Wilgoć niszczy najlepiej dobraną temperaturę

PETG jest higroskopijny — chłonie wilgoć z powietrza. Szpula pozostawiona na otwartym powietrzu przez dwa tygodnie potrafi wchłonąć tyle wody, że żadne ustawienia temperatury nie uratują wydruku.

Objawy są jednoznaczne: trzaski i strzelanie przy dyszy, drobne bąbelki w wytłoczonej strudze, matowa powierzchnia zamiast połysku, nitkowanie, którego nie da się zlikwidować retrakcją. Jeśli test wieży temperaturowej daje zły wynik na całej długości — problem nie leży w temperaturze, tylko w wilgoci.

Producent Porima zaleca suszenie 2–4 godziny w 30–40 °C. To ostrożne, bezpieczne dla szpuli ustawienie — dłuższa sesja w niższej temperaturze nie grozi deformacją plastikowego rdzenia. Po wysuszeniu trzymaj szpulę w szczelnym pojemniku z pochłaniaczem wilgoci. Suchy filament to warunek konieczny kalibracji — nie ma sensu dobierać temperatury na mokrym materiale.

PETG transparentny — inne ustawienia

Wersje przezroczyste zachowują się inaczej i wymagają własnego profilu. Porima PETG Transparentny pracuje w niższym zakresie: dysza 220–250 °C, stół 70–80 °C, chłodzenie 50–100 %, prędkość 20–50 mm/s.

Powód jest optyczny, nie mechaniczny. Przezroczystość zależy od tego, jak dobrze warstwy się ze sobą zlewają i jak mało mikropustek zostaje w przekroju. Wolniejszy druk, niższa temperatura i słabsze chłodzenie dają materiałowi czas na wyrównanie i zamknięcie pęcherzyków. Dodatkowo dla elementów przezroczystych zwiększ wysokość warstwy do 0,28–0,3 mm i zmniejsz liczbę ścianek — mniej granic między warstwami to więcej światła.

Ustawienia dla popularnych konfiguracji

Typ drukarki zmienia punkt startowy bardziej niż marka filamentu.

W drukarkach z zamkniętą komorą warto uchylić pokrywę przy PETG. Materiał nie wymaga podwyższonej temperatury otoczenia, a nagrzana komora pogarsza skuteczność chłodzenia i nasila nitkowanie.

Najczęstsze błędy

Przeniesienie profilu PLA bez zmian. Efekt: warstwy się nie łączą, część pęka przy pierwszym obciążeniu. PETG potrzebuje około 40 °C więcej na dyszy.

Wyłączanie chłodzenia „bo PETG go nie lubi". Efekt: nitkowanie, zwisające nawisy, rozmyte detale. Chłodzenie wyłącz tylko na pierwszej warstwie.

Walka z nitkowaniem samą retrakcją. Jeśli po dwóch–trzech próbach nitki nie znikają, przyczyną jest zwykle wilgoć albo za wysoka temperatura, nie ustawienia retrakcji.

Druk PETG na gołym, gładkim PEI. Efekt: wyrwana powłoka płyty przy zdejmowaniu modelu. Zawsze użyj separatora albo płyty teksturowanej.

Zdejmowanie wydruku z ciepłego stołu. Poczekaj, aż płyta ostygnie poniżej 30 °C — model odejdzie sam.

Kalibracja na mokrym filamencie. Wysusz szpulę przed testem wieży temperaturowej, inaczej zmierzysz szum, nie sygnał.

Najczęstsze pytania

Jaka jest optymalna temperatura druku PETG?

Optymalna temperatura dyszy dla PETG to 240–260 °C, a stołu 60–80 °C. Najlepszy punkt startowy to 250 °C na dyszy i 70 °C na stole. Dokładną wartość dla swojej drukarki ustal wieżą temperaturową, ponieważ czujniki w różnych hotendach potrafią różnić się o 10 °C.

Czy PETG wymaga chłodzenia?

Tak. Wbrew popularnej opinii PETG drukuje się lepiej z chłodzeniem ustawionym na 100 % — daje to mniej nitkowania i ostrzejsze detale. Chłodzenie wyłącz tylko na pierwszej warstwie, a dla części wymagających maksymalnej wytrzymałości zmniejsz je do 40–60 %.

Dlaczego PETG się nitkuje mimo poprawnej retrakcji?

Najczęstszą przyczyną jest wilgoć w filamencie, a nie ustawienia retrakcji. Wysusz szpulę przez 2–4 godziny w 30–40 °C, a następnie obniż temperaturę dyszy o 5–10 °C i zwiększ prędkość przejazdów do 150–200 mm/s.

Czy PETG wymaga zamkniętej komory?

Nie. PETG praktycznie nie wypacza się i drukuje bez problemu na otwartej drukarce. W drukarkach z zamkniętą komorą warto nawet uchylić pokrywę, ponieważ nagrzane powietrze osłabia chłodzenie i nasila nitkowanie.

W jakiej temperaturze suszyć PETG?

Producent Porima zaleca suszenie przez 2–4 godziny w temperaturze 30–40 °C. Jest to ustawienie bezpieczne dla plastikowej szpuli. Po wysuszeniu przechowuj filament w szczelnym pojemniku z pochłaniaczem wilgoci.

Podsumowanie

Zacznij od 250 °C na dyszy, 70 °C na stole, chłodzenia 100 % i prędkości 50 mm/s. Wydrukuj wieżę temperaturową, wybierz najlepszy segment i zapisz profil pod nazwą filamentu i koloru. Dosusz szpulę, jeśli leżała otwarta dłużej niż tydzień. Te cztery kroki zajmują niecałą godzinę i rozwiązują zdecydowaną większość problemów, o które ludzie obwiniają materiał.

Wszystkie nasze filamenty PETG — standardowe i transparentne — znajdziesz w kategorii PETG. Każdy z nich ma podany pełny profil druku w opisie produktu, więc nie musisz zgadywać punktu startowego.

Pełny poradnik

Parametry druku PETG — komplet oficjalnych parametrów PETG wraz z suszeniem i chłodzeniem.