Porównanie filamentów — który materiał wybrać do czego

Do czego to służy: masz jeden model i dwa materiały do wyboru. Poniżej znajdziesz dziesięć porównań par materiałów, w każdym z jednym pytaniem, które naprawdę rozstrzyga wybór, oraz dwie tabele z oficjalnymi danymi producenta dla dwunastu rodzin filamentów Porima.

Porównania materiałów zwykle grzęzną w wyliczankach cech, po których i tak nie wiadomo, co wybrać. W praktyce decyzja niemal zawsze zależy od jednego ograniczenia: czy masz zamkniętą komorę, w jakiej temperaturze pracuje gotowa część, czy dysza jest hartowana i czy jesteś gotów suszyć filament przed każdym drukiem. Dlatego przy każdej parze podajemy najpierw to jedno pytanie, a szczegóły zostawiamy stronie porównania.

Dziesięć porównań par materiałów

  • PLA czy PETG — rozstrzyga temperatura, w jakiej pracuje gotowa część, i to, czy masz grzany stół. PLA drukuje się przy 200–230 °C na stole 0–60 °C, PETG przy 240–260 °C na stole 60–80 °C, a etykietowa odporność temperaturowa to odpowiednio 60 °C i 85 °C.
  • PLA czy ABS — rozstrzyga obudowa drukarki. ABS wymaga zamkniętej komory około 50 °C i stołu 80–110 °C oraz ma wysoką skłonność do wypaczania; PLA wydrukujesz na otwartej ramie bez żadnych zabiegów.
  • PETG czy ASA — rozstrzyga to, czy masz zamkniętą komorę. ASA daje 110 °C odporności etykietowej, ale wymaga komory około 50 °C i stołu 90–120 °C; PETG (85 °C) drukuje się na otwartej drukarce i nie wypacza się.
  • ABS czy ASA — obie potrzebują zamkniętej komory około 50 °C, więc rozstrzyga wypaczanie i wykończenie: ABS ma wysoką skłonność do warpingu i powierzchnię poddającą się wygładzaniu acetonem, ASA — średnią skłonność, matowe wykończenie i 110 °C zamiast 100 °C.
  • PETG czy ABS — to samo pytanie o komorę, tylko z drugiej strony: bez zamkniętej obudowy ABS odpada, a PETG daje bardzo dobre spajanie warstw przy zerowej skłonności do wypaczania. Ceną jest wysoka skłonność PETG do nitkowania.
  • PLA czy Tough PLA (PLA+) — rozstrzyga wytrzymałość złącza warstw. Tough PLA ma bardzo dobre spajanie warstw i drukuje się przy 210–240 °C, przy czym producent zaznacza, że wentylator jest wymagany, a nie opcjonalny.
  • PETG czy HT PETG — rozstrzyga temperatura pracy: HT PETG to 125 °C zamiast 85 °C, ale kosztem dyszy 270–300 °C, stołu 100–120 °C, chłodzenia wyłączonego niemal całkowicie (0–10 %) i suszenia 6–12 h w 50–60 °C.
  • PA (nylon) czy PETG — rozstrzyga gotowość do obowiązkowego suszenia. PA wymaga 8–12 h w 65–80 °C przed każdym drukiem oraz zamkniętej i grzanej komory; PETG nie wymaga ani jednego, ani drugiego.
  • PLA/CF czy zwykłe PLA — rozstrzyga dysza. PLA/CF ma bardzo wysoką ścieralność i wymaga dyszy hartowanej 0,4 mm lub większej, za to daje matowe wykończenie i bardzo małą elastyczność, czyli większą sztywność gotowej części.
  • TPU 98A czy TPU 95A — rozstrzyga twardość Shore i typ ekstrudera — im miększy materiał, tym bardziej potrzebny direct drive. Oficjalna tabela parametrów FDM Porimy obejmuje TPU Flex 98A: 230–260 °C, stół 40–60 °C, chłodzenie 40–70 %.

Tabela główna — dwanaście rodzin materiałów

Wszystkie wartości pochodzą wprost z oficjalnej tabeli parametrów FDM producenta. Kolumna odporność temp. to własna etykieta producenta, a nie wynik badania według normy — Porima nie publikuje HDT ani Vicata. Traktuj ją jako wskazówkę porządkującą materiały względem siebie, nie jako parametr konstrukcyjny.

Materiał Dysza Stół Komora Trudność druku Odporność temp. (etykieta) Suszenie
PLA 200–230 °C 0–60 °C otwarta bardzo łatwy 60 °C 2–4 h / 30–40 °C
Tough PLA 210–240 °C 0–60 °C otwarta bardzo łatwy 60 °C 2–4 h / 30–40 °C
PLA / CF 220–250 °C 50–70 °C otwarta średni 70 °C 4 h / 55 °C
PETG 240–260 °C 60–80 °C otwarta łatwy 85 °C 2–4 h / 30–40 °C
HT PETG 270–300 °C 100–120 °C zamknięta lub otwarta (zalecany klej) średni 125 °C 6–12 h / 50–60 °C
ABS 250–280 °C 80–110 °C zamknięta, komora 50 °C trudny 100 °C 6–12 h / 40–60 °C
ABS / CF 260–280 °C 80–110 °C zamknięta, komora 50 °C trudny 110 °C 6–12 h / 40–60 °C
ASA 250–280 °C 90–120 °C zamknięta, komora 50 °C średni 110 °C 6–12 h / 40–60 °C
PC/ABS 260–290 °C 100–120 °C zamknięta, komora 50 °C bardzo trudny 120 °C 6–12 h / 40–60 °C
PA (nylon) 260–290 °C 90–120 °C zamknięta i grzana bardzo trudny 150 °C 8–12 h / 65–80 °C — obowiązkowo
HIPS 230–270 °C 80–110 °C otwarta łatwy 85 °C nie wymaga — materiał niehigroskopijny
TPU Flex 98A 230–260 °C 40–60 °C otwarta trudny 70 °C 2–4 h / 40–60 °C

Źródło: oficjalna tabela parametrów FDM producenta Porima. Pełna tabela dla dwudziestu pięciu materiałów: parametry druku 3D oraz tabela temperatur druku.

Profil ryzyka — czego spodziewać się przy druku

Ta tabela mówi więcej o codziennej pracy niż sama temperatura. Wypaczanie decyduje o tym, czy potrzebujesz komory; nitkowanie — ile czasu spędzisz na strojeniu retrakcji; ścieralność — czy musisz kupić dyszę hartowaną, zanim w ogóle zaczniesz.

Materiał Wypaczanie Nitkowanie Spajanie warstw Ścieralność dyszy
PLA brak niskie dobre brak
Tough PLA brak niskie bardzo dobre brak
PLA / CF niskie niskie dobre bardzo wysoka
PETG brak wysokie bardzo dobre brak
HT PETG średnie średnie dobre brak
ABS wysokie średnie dobre brak
ABS / CF wysokie średnie średnie bardzo wysoka
ASA średnie średnie dobre brak
PC/ABS wysokie niskie dobre brak
PA (nylon) średnie niskie bardzo dobre umiarkowana
HIPS niskie niskie dobre brak
TPU Flex 98A brak wysokie bardzo dobre brak

Źródło: oficjalna tabela parametrów FDM producenta Porima, pola dotyczące wypaczania, nitkowania, spajania warstw i ścieralności. Objawy i naprawa: warping, stringing, rozwarstwienie.

Jak czytać te porównania

  1. Zacznij od ograniczeń sprzętowych, nie od właściwości materiału. Brak zamkniętej komory wyklucza ABS, ASA, PC/ABS i ABS/CF, zanim zaczniesz porównywać cokolwiek innego.
  2. Sprawdź, czy Twoja dysza jest hartowana. PLA/CF i ABS/CF mają bardzo wysoką ścieralność, PA umiarkowaną.
  3. Sprawdź, czy masz suszarkę. Przy PA suszenie jest w tabeli parametrów FDM producenta oznaczone jako obowiązkowe, a nie zalecane.
  4. Dopiero teraz porównaj odporność temperaturową i wykończenie — zwykle zostały Ci już dwa materiały do wyboru.
  5. Po zmianie materiału wydrukuj ten sam test, który drukowałeś wcześniej. Zmieniaj jeden parametr naraz.

Powiązane strony

Wybór materiału jest łatwy dopiero wtedy, gdy masz komplet danych dla obu stron porównania. Filamenty Porima produkowane są w tolerancji ±0,03 mm, a oficjalne parametry druku publikujemy w całości — nie musisz ich zgadywać. Magazyn mamy pod Poznaniem, w Swarzędzu.

Zobacz filamenty Porima · Parametry druku · Problemy z drukiem 3D