TPU 98A czy TPU 95A? Porównanie parametrów i kiedy wybrać który

Decyzja w jednym zdaniu: tu nie wybierasz między dwoma materiałami, tylko między dwoma twardościami tego samego tworzywa — 98 Shore A trzyma kształt i drukuje się pewniej, 95 Shore A jest wyraźnie bardziej gumowe i tym trudniej je podać do dyszy.

Shore A to skala twardości gumy i elastomerów. Im niższa liczba, tym materiał miększy: 98 leży przy samej górnej granicy zakresu, tuż pod tworzywami sztywnymi, 95 jest już wyraźnie niżej. Trzy punkty wyglądają na drobiazg, ale to właśnie w tym miejscu skali kończy się zachowanie "sprężystego plastiku", a zaczyna "gumy". Poniżej zestawienie z oficjalnej tabeli FDM producenta Porima — z jednym zastrzeżeniem, które podajemy uczciwie zamiast je pominąć.

Tabela porównawcza

Parametr	TPU Flex 98A	TPU 95A
Twardość	98 Shore A	95 Shore A
Temperatura dyszy	230–260 °C	230–260 °C
Temperatura stołu	40–60 °C	40–60 °C
Chłodzenie	40–70%	40–70%
Prędkość druku	wolna	20–40 mm/s
Podajnik	zalecany direct drive	zalecany direct drive
Suszenie	2–4 h / 40–60 °C	brak osobnych danych producenta
Zabudowa komory	otwarta rama	brak osobnych danych producenta
Odporność temperaturowa	70 °C	brak osobnych danych producenta
Trudność druku	trudny	brak osobnych danych producenta
Warping	brak	brak osobnych danych producenta
Stringing	wysoki	brak osobnych danych producenta
Spójność warstw	bardzo dobra	brak osobnych danych producenta
Odporność na uderzenia	bardzo wysoka	brak osobnych danych producenta
Obróbka powierzchni	bardzo trudna	brak osobnych danych producenta
Odrywanie podpór	trudne	brak osobnych danych producenta
Zapach	brak	brak osobnych danych producenta
Ścieralność dyszy	brak	brak osobnych danych producenta
Bambu AMS	niezalecany	niezalecany

W tej tabeli świadomie nie wyróżniamy zwycięzcy w żadnym wierszu, bo żaden nie daje przewagi jednej twardości nad drugą — jedyna potwierdzona różnica to Shore A. Kolumna 98A pochodzi w całości z oficjalnej tabeli danych technicznych FDM producenta Porima. Kolumna 95A pochodzi z karty produktu i obejmuje tylko te pola, które producent tam podaje. Pełne zestawienia: parametry druku TPU · parametry druku wszystkich materiałów.

Kiedy wybrać TPU 98A

Opony i bieżniki do modeli RC oraz kół robotów. Element musi się odkształcać na nierównościach, ale nie może się zwijać pod obciążeniem — twardsza guma trzyma profil.

Tulejki i podkładki tłumiące drgania pracujące pod obciążeniem. 98A ugnie się o tyle, ile trzeba, i wróci, zamiast rozpłaszczyć się na stałe.

Ochraniacze narożników, zderzaki, osłony krawędzi. Sprężystość przy zachowanym kształcie — dokładnie to, po co sięga się po TPU w warsztacie.

Pierwszy elastyczny filament na twojej drukarce. Im twardszy elastomer, tym pewniej przechodzi przez podajnik. 98A wybacza więcej niż jakikolwiek miększy materiał i pozwala nauczyć się druku elastycznego bez serii zacięć.

Elementy z cienkimi ściankami i drobniejszym detalem. Twardszy materiał lepiej trzyma geometrię w miejscach, w których miękki zaczyna się rozjeżdżać.

Kiedy wybrać TPU 95A

Uszczelki dociskane śrubą albo zatrzaskiem. Miększy materiał wypełnia szczelinę i dopasowuje się do nierówności powierzchni — twardszy jej nie domknie.

Podkładki antywibracyjne pod drukarkę, pralkę, sprężarkę. Tłumienie rośnie wraz z miękkością, a element i tak pracuje wyłącznie na ściskanie.

Paski, opaski, pętle i elementy noszone. Wszystko, co ma się owijać i zginać wielokrotnie, a nie tylko lekko ugiąć.

Nakładki i miękkie chwyty na uchwyty narzędzi. Gumowy odbiór w dłoni to dokładnie ta różnica, której 98A nie da.

Etui, osłony i membrany. Elementy, w których liczy się przyjemny, gumowy dotyk, a nie sztywność.

Czego tabela nie powie

Oficjalna tabela FDM producenta Porima zawiera tylko jeden wiersz TPU — dla 98A. Piszemy to wprost, bo to jest najuczciwsza informacja na tej stronie. Parametry 95A w kolumnie obok pochodzą z karty produktu, a nie z tego samego dokumentu, i obejmują wyłącznie temperatury, chłodzenie, prędkość, podajnik i AMS. Pól takich jak warping, stringing, odporność temperaturowa czy trudność druku producent dla 95A po prostu nie opublikował. Wystąpiliśmy do Porimy o pełną tabelę parametrów FDM i uzupełnimy tę stronę, kiedy ją otrzymamy. Nie wpiszemy tam wartości przepisanych z 98A ani wyliczonych z niczego.

W praktyce oznacza to, że parametry 98A traktuj jako punkt wyjścia dla 95A, ale nie jako pewnik. Wieża temperaturowa i test retrakcji na 95A są tu obowiązkowe, nie opcjonalne. To jest dokładnie ten przypadek, w którym dane producenta się kończą i zaczyna się twoja kalibracja.

Shore A mierzy twardość, a nie wytrzymałość ani trwałość. Miększe TPU nie jest gorsze ani lepsze — jest inne. Z liczby 95 albo 98 nie odczytasz, ile cykli zginania wytrzyma element ani jak zniesie olej czy mróz. Tego Porima nie publikuje w żadnym źródle.

70 °C przy 98A to etykieta producenta, nie HDT. Nie stoi za nią norma ani opisana metoda badawcza. Dla 95A nie ma nawet takiej etykiety, więc części pracującej w cieple nie projektuj na podstawie tej tabeli.

Jedyna liczba mechaniczna, jaką Porima podaje dla TPU, to wydłużenie przy zerwaniu powyżej 500%. Producent nie wskazuje przy niej metody badania, więc traktuj ją jako deklarację marketingową, a nie jako wynik znormalizowanej próby.

"Prędkość druku: wolna" jest polem, które zaskakuje najczęściej. Elastyczny filament nie przenosi nacisku podajnika tak jak sztywny — przy zbyt dużej prędkości zwija się w ekstruderze zamiast wchodzić do dyszy. Miękkość 95A ten problem pogłębia, więc jeżeli 98A drukujesz już blisko górnej granicy swojego profilu, przy 95A zejdź niżej, zanim zaczniesz cokolwiek innego zmieniać.

Gdzie to sprawdzić dalej

• Porównanie filamentów — który materiał wybrać do czego — hub wszystkich dziesięciu porównań par plus tabela główna dwunastu rodzin materiałów.
• Parametry druku TPU — komplet pól z tabeli producenta dla 98A.
• Parametry druku — wszystkie materiały — pełna matryca katalogu.
• Zacięcie filamentu — podstawowy problem przy każdym elastomerze.
• Szlifowanie filamentu — objaw zbyt mocnego docisku podajnika przy TPU.
• Stringing (nitkowanie) — TPU ma to pole oznaczone jako "wysoki".
• Under-extrusion — typowy skutek zbyt dużej prędkości przy materiale elastycznym.

Materiały do kupienia: filament TPU 98A Porima 1 kg i filament TPU 95A Porima 1 kg.