PLA czy PETG? Porównanie parametrów i kiedy wybrać który

Decyzja w jednym zdaniu: jeżeli gotowa część ma pracować w cieple albo dostawać po sobie mechanicznie, bierzesz PETG; jeżeli liczy się dokładność, czysty wydruk i święty spokój przy pierwszym podejściu, bierzesz PLA.

To najczęściej rozstrzygane pytanie w polskim druku 3D i zwykle odpowiada się na nie zdaniem "PETG jest lepszy". Nie jest. Oficjalna tabela FDM producenta Porima ma dla obu materiałów wypełnione te same trzydzieści pól i po ich zestawieniu widać coś innego: PLA i PETG różnią się dosłownie w kilku miejscach, ale te kilka miejsc decyduje o wszystkim. Poniżej masz je wypisane wiersz po wierszu, bez owijania.

Tabela porównawcza

Parametr	PLA	PETG
Temperatura dyszy	200–230 °C	240–260 °C
Temperatura stołu	0–60 °C	60–80 °C
Chłodzenie	100%	100%
Suszenie	2–4 h / 30–40 °C	2–4 h / 30–40 °C
Zabudowa komory	otwarta rama	otwarta rama
Odporność temperaturowa	60 °C	85 °C
Trudność druku	bardzo łatwy	łatwy
Warping	brak	brak
Stringing	niski	wysoki
Spójność warstw	dobra	bardzo dobra
Odporność na uderzenia	wysoka	wysoka
Elastyczność	niska	wysoka
Obróbka powierzchni	łatwa	średnia
Odrywanie podpór	łatwe	średnie
Zapach	brak	bardzo niski
Ścieralność dyszy	brak	brak
Prędkość druku	wysoka	wysoka
Wykończenie	gładkie, nieprzezroczyste	błyszczące, półprzezroczyste
Bambu AMS	zgodny	zgodny

Wyróżnione pole oznacza materiał wyraźnie lepszy w danym wierszu. Tam, gdzie wartości są identyczne, nie ma zwycięzcy i nie udajemy, że jest. Źródło: oficjalna tabela danych technicznych FDM producenta Porima. Pełne zestawienia: parametry druku PLA · parametry druku PETG.

Kiedy wybrać PLA

Modele wystawowe, makiety i wszystko, co ma ładnie wyglądać na półce. Wykończenie gładkie, nasycenie koloru wysokie, obróbka powierzchni łatwa. PETG się świeci i rozprasza światło, przez co drobne detale giną — PLA je pokazuje.

Prototypy wymiarowe, które sprawdzasz i wyrzucasz. Zero warpingu, zero zabudowy, stół można w ogóle nie grzać (zakres 0–60 °C). Jak trafiasz w wymiar za pierwszym razem, to zwykle na PLA.

Zabawki, figurki, upominki, rzeczy drukowane przy dzieciach. Zapach oznaczony jako "brak" — jedyny taki materiał w tabeli razem z TPU. Drukarka może stać w salonie.

Elementy z podporami i skomplikowaną geometrią. Odrywanie podpór "łatwe" przy PLA i "średnie" przy PETG to różnica, którą czuć w palcach po dwudziestu minutach dłubania w modelu.

Długie, wielogodzinne druki na maszynie bez nadzoru. Trudność "bardzo łatwy" nie jest marketingiem, tylko opisem tego, ile rzeczy może pójść nie tak.

Kiedy wybrać PETG

Cokolwiek zostaje w samochodzie. Uchwyt na telefon, organizer do schowka, przelotka kabla. Latem deska rozdzielcza w zaparkowanym aucie przekracza 60 °C i część z PLA po prostu zwiesza się jak makaron. PETG ma deklarowane 85 °C.

Obudowy elektroniki, zasilaczy, sterowników. Wszystko, co grzeje się od środka i ma stać włączone tygodniami.

Uchwyty, klipsy, zawiasy i części pracujące na zginanie. Elastyczność "wysoka" plus spójność warstw "bardzo dobra" — PETG się ugina, zamiast pękać wzdłuż warstwy. PLA w tym miejscu strzela.

Warsztat: osłony, prowadnice, maskownice, elementy przy narzędziach. PETG wybacza uderzenie i nie kruszeje z czasem.

Elementy półprzezroczyste — osłony diod, klosze, wzierniki poziomu. Tego PLA nie zrobi, bo w tabeli jest wprost "nieprzezroczysty".

Czego tabela nie powie

Odporność na uderzenia jest w obu wierszach "wysoka" i to jest właśnie miejsce, w którym dane producenta się kończą. Nie ma za tym żadnej znormalizowanej próby udarności, więc to opis, a nie wynik pomiaru. Praktyczna różnica nie leży w wartości, tylko w sposobie niszczenia: PLA pęka nagle i na wylot, PETG najpierw się odkształca i bieleje. Do części, która ma ostrzec, że jest przeciążona, wybierzesz PETG — mimo że tabela stawia oba materiały równo.

60 °C i 85 °C to etykiety producenta, nie HDT. Nie stoi za nimi żadna norma ani metoda badawcza i nie oznaczają, że część wytrzyma obciążenie w tej temperaturze. Traktuj je jako punkt, powyżej którego materiał zaczyna się zachowywać inaczej — a nie jako gwarancję. Jeśli część ma być odpowiedzialna, wydrukuj ją i wygrzej realnie w docelowym miejscu.

Stringing "wysoki" przy PETG nie jest wadą partii. To cecha materiału i najczęstszy powód, dla którego ktoś odbija się od PETG po pierwszej szpuli. Rozwiązuje się to suszeniem, obniżeniem dyszy o 5 °C i dłuższą retrakcją — nie zmianą dostawcy. Do zerowego nitkowania trzeba dojść ustawieniami, tabela tego nie zrobi za ciebie.

Suszenie ma identyczny wiersz, a zachowanie inne. Oba materiały suszy się 2–4 h w 30–40 °C, ale PETG daje po sobie znać wilgocią o wiele szybciej i wyraźniej: trzaska w dyszy i zostawia mgiełkę na powierzchni. PLA potrafi wciągnąć wodę i tylko zmatowieć, więc problem umyka.

Prędkość "wysoka" w obu wierszach dotyczy materiału, nie twojej drukarki. PETG przy dużych prędkościach potrzebuje więcej czasu na chłodzenie mostków i nawisów, więc realny czas druku tego samego modelu bywa dłuższy, nawet jeśli obie pozycje w tabeli wyglądają tak samo.

Gdzie to sprawdzić dalej

• Porównanie filamentów — który materiał wybrać do czego — hub wszystkich dziesięciu porównań par plus tabela główna dwunastu rodzin materiałów.
• Parametry druku PLA — pełny zestaw pól z tabeli producenta.
• Parametry druku PETG — to samo dla PETG, razem z zakresem stołu.
• Stringing (nitkowanie) — obowiązkowa lektura przed pierwszą szpulą PETG.
• Wilgotny filament — trzaski, mgiełka i matowa powierzchnia.
• Rozwarstwienie warstw — tu widać różnicę w spójności warstw między PLA a PETG.
• Pierwsza warstwa się nie klei — PETG lubi się przykleić za mocno, PLA za słabo.

Materiały do kupienia: filament PLA Porima 1 kg i filament PETG Porima 1 kg.